DEPRESJA ANAKLITYCZNA

Najbardziej znana forma depresji niemowlęcej została spopularyzowana przez René Spitza pod nazwą choroby szpitalnej (hospitalizmu) (1945). Jest to depresja związana z rozłąką niemowlęcia z jego opiekunami, zwana depresją anaklityczną (1946).

Już w XIX wieku wiedziano, że hospitalizacja bardzo małego dziecka była często przyczyną ciężkich powikłań skądinąd banalnych infekcji. Spitz zwraca uwagę na fakt, że rozłąka niemowląt ze środowiskiem rodzinnym prawdopodobnie odgrywa ważną rolę w rozszerzaniu się tych szpitalnych infekcji. Potwierdzeniu tej konstatacji służyć mogą badania Anny Freud i Doroty Burlingham nad „dziećmi pozbawionymi rodzin” (1944), odnotowujące zerwanie więzów życiowych, jakie następowało u dzieci umieszczonych w żłobkach w Hamp- stead, podczas bombardowania Londynu w 1940 roku i w latach następnych.

Niezwykle znaczący opis Spitza dotyczy 123 przypadków wychowanych w przywięziennych żłobkach dzieci młodocianych kobiet ze środowiska przestępczego. Aż 23 z tych dzieci w wieku od 6 do 12 miesięcy popadało w ciężką depresję, a 26 z tego samego przedziału wiekowego znajdowało się w nieco lżejszym stanie. Wszystkie te dzieci otoczone były uprzednio opieką bardzo oddanych matek (chociażby dlatego, że były one kompletnie odizolowane), a następnie w wieku od 6 do 8 miesięcy zostały od nich odseparowane w sposób nie zapewniający im jakichkolwiek psychologicznych relacji zastępczych. Depresja u tych dzieci charakteryzowała się pogorszeniem stanu ogólnego, któremu towarzyszyły zaburzenia apetytu i snu. Jeżeli związek z matką nie został przywrócony, dziecko zamykało się w sobie, stawało się zobojętniałe, cofało się w rozwoju aż do uderzająco regresywnych zachowań autoerotycznych, takich jak np. nieustanne kiwanie głową, zjadanie kału itp. Wzmagał się lęk wobec każdej obcej osoby charakterystyczny dla 8 miesiąca życia dziecka. Depresja anaklityczna jest więc depresją spowodowaną brakiem wsparcia życia psychicznego niemowlęcia przez opiekuńcze zabiegi matki.

Przebiega ona w trzech następujących po sobie fazach: aktywnego protestu, rozpaczy, depresyjnego zobojętnienia. Depresja anaklityczna powoduje opóźnienie w rozwoju, które może być odwracalne, o ile przywrócona zostanie w ciągu kilku tygodni opieka matczyna bądź inny satysfakcjonujący związek zastępczy. Opis tej depresji uświadamia nam, jak poważne konsekwencje pociąga za sobą brak opieki matczynej oraz wyjaśnia spustoszenie, jakie wywołuje rozłąka i umieszczenie dziecka w zakładach opiekuńczych, w których zabiegi wokół dziecka nie są spersonalizowane. Skutki takiej deprywacji dla dziecka są tym poważniejsze, im jest ono wrażliwsze z natury lub też zostało osłabione psychicznie w wyniku choćby nawet najbardziej dyskretnego upośledzenia.

Spitz uważa, że szczególna podatność na rozwój depresji ana- klitycznej przypada na okres ósmego miesiąca życia dziecka, kiedy zaczyna ono już spostrzegać matkę jako osobną osobę. Stwierdzenie to jest bardzo istotne, gdyż wskazuje na niebezpieczeństwa, jakie pociągają za sobą wczesne separacje i zrywanie wszelkich wczesnych więzi i relacji przywiązania powstałych u małego dziecka.

Obserwacje ostatnich dziesięcioleci nauczyły nas także dostrzegać niebezpieczeństwo tkwiące w poważnych zaniedbaniach, na jakie narażane jest dziecko z powodu specyficznych warunków życia czy depresji lub zaburzeń psychicznych w otoczeniu, szczególnie jeśli cierpi na nie młoda matka. Zrozumiałe jest więc, dlaczego opis depresji anaklitycznej stanowi niezastąpiony model wyjaśniający ogół zaburzeń depresyjnych występujących we wczesnym dzieciństwie.

Leave a Reply

http://konotopa-prymasa.pl/nadwrazliwosc-zebow-problem-wielu-polakow-jak-ja-zminimalizowacpłytki kamiennewww.fairair.waw.pl/Zakres_uslug_-_o3