UWAGI OGÓLNE O METODZIE PSYCHOANALITYCZNEJ

Psychoanaliza jest metodą leczenia i metodą badania (S. Freud 1926, s. 293). Oznacza to, że badając depresję, jednocześnie leczymy ją, i odwrotnie – leczenie depresyjnego pacjenta jest jedno-cześnie badaniem depresji. Punktem wyjścia dla naszych rozważań w tym rozdziale jest metoda psychoanalityczna: w czasie gdy pacjent wypowiada wolne skojarzenia, analityk słucha go ze „swobodnie błądzącą uwagą”.

Analityk słucha pacjenta posługując się empatią, wczuwając sięiidentyfikując z uczuciami i fantazjami pacjenta. Poza tym analityk używa swych możliwości wynikających z przeciwprzeniesienia. Oznacza to, że jest on zdolny do reagowania na przeniesienie pacjenta poprzez rozpoznanie, które z poszczególnych związków jest przeniesione na analityka. Na przykład analityk może być doświadczany przez pacjenta jako karzący ojciec i jako uwodząca matka lub jako uwodzący ojciec

ikarząca matka przez pacjentkę (w klasycznym pozytywnym układzie edypalnym). Wspomnienia tych przeżyć są zwykle wyparte lub w inny sposób „obronione”. Są one najczęściej powtarzane w przeniesieniu poprzez „przymusowe powtórzenia” (S. Freud 1920). Główną pracą psychoanalityka jest więc rozpoznanie i analizowanie natury związków powtórzonych w relacji z analitykiem. Analityk czyni to poprzez badanie znaczenia swych przeciwprzeniesieniowych uczuć.

Analiza przeciwprzeniesienia rozwinęła się stosunkowo późno jako metoda i technika analityczna (S. Freud 1910, s. 144): „Uświadomiliśmy sobie uczucia przeciwprzeniesieniowe, które powstały w wyniku wpływu pacjenta na nieświadome uczucia analityka

powinien on je poznać i przezwyciężyć”. Potrzeba było jednak kilku następnych dziesięcioleci, aby P. Heimman (1950) zwrócił uwagę psychoanalityków na przeciw- przeniesienie. Dziś większość analityków przekonana jest o ważności przeciwprzeniesienia – podczas szkolenia dużo uwagi poświęca się temu szczególnemu aspektowi metody psychoanalitycznej.

Oprócz analizowania swych przeciwprzeniesieniowych reakcji na uczucia przeniesieniowe pacjenta analityk równocześnie próbuje zrozumieć, co w rzeczywistości pacjent ma na myśli. Podobnie jak w analizie snów (S. Freud 1900), analityk wychodzi z założenia, że prawdziwy przekaz zawarty jest nie w jawnej treści wypowiedzi pacjenta, a w jej treści utajonej. Dlatego też zadaniem analityka jest odnalezienie utajonego znaczenia materiału dostarczonego przez pacjenta – łącznie z jego niewerbalną treścią: wyraz twarzy, gesty i inne niewerbalne sygnały (M. Argyle 1975).

Obserwując swe uczucia przeciwprzeniesieniowe i analizując ukrytą treść – werbalną i niewerbalną – wypowiedzi pacjenta, analityk odkrywa i określa relację przeniesieniową, przez co staje się zdolny do podania pacjentowi interpretacji ukrytych znaczeń. Interpretowanie nieświadomych znaczeń jest oczywiście nieustannym zadaniem analityka. Obaj – pacjent i analityk – powinni pracować nad nieświadomym znaczeniem tego, co jest mówione, oraz tego, co jest przeżywane. Praca ta jest konieczna ze względu na nieustanny opór przeciw nowo osiągniętemu wglądowi. Opór ten powinien być analizowany przez pacjenta przy pomocy analityka pokazującego pacjentowi, jak i dlaczego „broni” się on (S. Freud 1914, W. Reich 1945).

Leave a Reply

www.klimatyzacja-katowice.com.plpozycjonowaniedebica.pl